การแสดงฐานต่างๆ

 

ฐาน คือ สถานที่ทำงานของจิต  มีทั้งหมด  ๑๐  ฐาน

๑.  ปฏิสนธิฐาน  เป็นฐาน (สถาน) ที่ทำงาน  สืบต่อภพใหม่ของจิต    ๑๙  ดวง

                   ก.  อุเบกขาสันตีรณจิต      ๒

                   ข.  มหาวิบากจิต              ๘       รวม  ๑๙  ดวง

                   ค.  มหัคคตวิบากจิต         ๙

 

๒.  ภวังคฐาน  เป็นฐานที่ทำงาน  รักษาองค์แห่งภพของจิต    ๑๙  ดวง

                   ก.  อุเบกขาสันตีรณจิต      ๒

                   ข.  มหาวิบากจิต              ๘       รวม  ๑๙  ดวง

                   ค.  มหัคคตวิบากจิต         ๙

 

๓.  อาวัชชนฐาน  เป็นฐานที่ทำงาน  พิจารณาอารมณ์ของจิต    ๒  ดวง

                   ก.  ปัญจทวาราวัชชนจิต    ๑       รวม  ๒  ดวง

                   ข.  มโนทวาราวัชชนจิต     ๑      

      

 

 

 

๔.  ปัญจวิญญาณฐาน  เป็นสถานที่ทำงาน ได้เห็น  ได้ยิน  ได้กลิ่น  รู้รส  รู้ถูกต้อง  

                                                สัมผัส  ของจิต   ๑๐  ดวง

                             ก.  จักขุวิญญาณจิต  ๒  ดวง

                             ข.  จักขุวิญญาณจิต  ๒  ดวง

ค.  จักขุวิญญาณจิต  ๒  ดวง          รวม ๑๐  ดวง (ทวิปัญจวิญญาณจิต) 

ง.  จักขุวิญญาณจิต  ๒  ดวง

จ.  จักขุวิญญาณจิต  ๒  ดวง

          ๕.  สัมปฏิจฉันนฐาน  เป็นสถานที่ รับปัญจารมณ์ของจิต   ๒  ดวง คือ

                             ก.  สัมปฏิจฉนจิต     ๒  ดวง

         

๖.  สันตีรณฐาน  เป็นสถานที่ ไต่สวนปัญจารมณ์ของจิต   ๓  ดวง คือ

‏א.    อุเบกขาสันตีรณกุศล    ๑

‏ב.     อุเบกขาสันตีรณอกุศล  ๑           รวม  ๓  ดวง (สันตีรณจิต)

‏ג.      โสมนัสสันตีรณกุศล     ๑

 

๗.  โวฏฐัพพนฐาน  เป็นสถานที่ ตัดสินปัญจารมณ์ของจิต   ๑  ดวง

โดยตัดสินว่าเป็นกุศลจิต หรืออกุศลจิต  คือ

                             ก.  มโนทวาราวัชชนจิต     ๑  ดวง

 

๘.  ชวนฐาน   เป็นสถานที่  เสพอารมณ์ของจิต    ๕๕    ดวง คือ

‏א.    อกุศลจิต                    ๑๒  ดวง

‏ב.     มหากุศลจิต                  ๘  ดวง

‏ג.      มหากิริยาจิต                 ๘  ดวง

‏ד.     มหัคคตกุศลจิต             ๙  ดวง         รวม   ๕๕  ดวง

‏ה.    มหัคคตกิริยาจิต                     ๙  ดวง

‏ו.       โลกุตตรจิต                   ๘  ดวง

‏ז.       หสิตุปปาทจิต               ๑  ดวง

       

๙.  ตทาลัมพนฐาน     เป็นสถานที่ รับอารมณ์ที่เหลือจากชวนจิต ของจิต ๑๑  ดวง  

                                     อารมณ์ที่เหลือนี้จะเป็นกุศล หรืออกุศล จะเก็บไว้ในภวังคจิต

                                               เพื่อจ่ายไปเป็นวิบากต่อไป 

        หรือเก็บไว้เป็นพลังในการปฏิสนธิ  คือชนกสัตติ

 

‏א.    สัมปฏิจฉนจิต     ๒  ดวง         รวม  ๑๑  ดวง

‏ב.     มหาวิบากจิต      ๘  ดวง

 

๑๐.  จุติฐาน     เป็นสถานที่ทำงานสิ้นไปจากภพชาติ    ของจิต  ๑๙   ดวง

 

‏א.    อุเบกขาสันตีรณจิต      ๒  ดวง

‏ב.     มหาวิบากจิต              ๘  ดวง           รวม   ๑๙  ดวง

‏ג.      มหัคคตวิบากจิต         ๙  ดวง